Bevrijding
Voor degenen die zelf de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt of die tijdens deze oorlog dierbaren hebben verloren, is het vieren van Bevrijdingsdag het belangrijkst aldus 90% van het MAX Opinie Panel.
Onder leven in vrijheid verstaat 85% van het MAX Opinie Panel het niet bang hoeven zijn voor (oorlogs) geweld en onderdrukking. Daarnaast vindt 78% een inkomen en een plek om te wonen belangrijke voorwaarden om in vrijheid te kunnen leven. Op 5 mei wordt zowel de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog gevierd als het leven in vrijheid (aldus 46%). Maar liefst 90% vindt dat Bevrijdingsdag dé dag is dat je erbij stil staat dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Onderzoeksperiode
vrijdag 27 april 2012 - woensdag 2 mei 2012Respons
In totaal hebben 1691 panelleden van 50 jaar of ouder aan dit onderzoek meegewerkt, waarvan:
- 284 respondenten van 50 tot 60 jaar (17%)
- 903 respondenten van 60 tot 70 jaar (53%)
- 420 respondenten van 70 tot 80 jaar (25%)
- 84 respondenten van 80 jaar of ouder (5%)
- 719 mannen (43%)
- 972 vrouwen (57%)
Interactieve rapportage
Zelf de resultaten opzoeken per vraag? Bekijk de interactieve rapportage.
Interactieve rapportage - Bevrijding & VrijheidRapportage
Aan het MAX Opinie Panel is een aantal aspecten voorgelegd met de vraag hoe belangrijk men deze vindt om in vrijheid te kunnen leven. In onderstaande tabel zijn de percentages zeer belangrijk + essentieel per aspect weergegeven.
| Voorwaarde | % zeer belangrijk + essentieel om in vrijheid te kunnen leven | |||
| Totaal | man | vrouw | Nationaal Vrijheids Onderzoek 2011 | |
| niet bang hoeven zijn voor (oorlogs) geweld of onderdrukking | 85% | 84% | 86% | 84% |
| een inkomen hebben en een plek om te wonen | 78% | 76% | 79% | 82% |
| kunnen zeggen wat je denkt of voelt | 73% | 76% | 71% | 76% |
| gelijkwaardigheid | 72% | 69% | 75% | 73% |
| zelf een regering kunnen kiezen | 71% | 72% | 70% | 68% |
| jezelf optimaal kunnen ontplooien | 69% | 70% | 69% | 67% |
| een eigen godsdienst of levensbeschouwing kunnen beleven | 60% | 59% | 61% | 57% |
Overeenkomstig het Nationale Vrijheids Onderzoek 2011 vindt het MAX Opinie Panel de volgende voorwaarden het meest belangrijk om in vrijheid te kunnen leven:
- niet bang hoeven zijn voor (oorlogs) geweld of onderdrukking: 85%
- een inkomen hebben en een plek om te wonen: 78%
- kunnen zeggen wat je denkt of voelt: 73%. Mannen vinden dit aspect aantoonbaar belangrijker dan vrouwen
- Het kunnen beleven van een eigen godsdienst of levensbeschouwing wordt als minst belangrijke voorwaarde opgevat om in vrijheid te kunnen leven.
Aan het MAX Opinie Panel is tevens gevraagd of de Nederlandse regering andere landen hierop kan aanspreken als niet aan deze voorwaarden wordt voldaan. In onderstaande tabel is het percentage ‘moet ander land hierop aanspreken’ per aspect weergegeven.
| Voorwaarde | % moet ander land hierop aanspreken | |||
| Totaal | man | vrouw | Nationaal Vrijheids Onderzoek 2011 | |
| niet bang hoeven zijn voor (oorlogs) geweld of onderdrukking | 65% | 66% | 65% | 53% |
| gelijkwaardigheid | 57% | 57% | 58% | 49% |
| kunnen zeggen wat je denkt of voelt | 53% | 58% | 49% | 40% |
| zelf een regering kunnen kiezen | 53% | 58% | 49% | 34% |
| een inkomen hebben en een plek om te wonen | 51% | 51% | 51% | 35% |
| een eigen godsdienst of levensbeschouwing kunnen beleven | 48% | 48% | 47% | 34% |
| jezelf optimaal kunnen ontplooien | 44% | 46% | 42% | 22% |
Het MAX Opinie Panel vindt dat de Nederlandse regering andere landen vooral moet aanspreken als niet wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:
- niet bang hoeven zijn voor (oorlogs) geweld of onderdrukking: 65%
- gelijkwaardigheid: 57%
- kunnen zeggen wat je denkt of voelt: 53%. Mannen zijn wat dit aspect betreft aantoonbaar meer uitgesproken dan vrouwen.
- De resultaten van het MAX Opinie Panel zijn wat betreft het aanspreken van andere landen sowieso meer uitgesproken dan de resultaten van het Nationaal Vrijheids Onderzoek 2011. Alle percentages ‘moeten’ zijn beduidend hoger.
Interesse in de Tweede Wereldoorlog:
- Een ruime meerderheid van het MAX Opinie Panel, 58%, is (zeer) geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog, met name mannen (65%), 70-80 jarigen (71%) en 80+ jarigen (82%). Uit het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2011 komt naar voren dat 44% van de Nederlanders en 64% van de 65-plussers (zeer) geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog.
- Aan het panel is gevraagd welke (informatie)bronnen worden gebruikt om informatie over de Tweede Wereldoorlog te verkrijgen. In onderstaande tabel staan deze bronnen in volgorde van het % vaak gebruikt weergegeven
| (Informatie) | % vaak gebruikt | ||||||
| Totaal | 50-60 jaar | 60-70 jaar | 70-80 jaar | 80+ jaar | man | vrouw | |
| tv documentaires kijken | 44% | 40% | 41% | 53% | 54% | 53% | 38% |
| films kijken | 29% | 29% | 26% | 33% | 33% | 34% | 25% |
| opzoeken van | 19% | 20% | 16% | 24% | 22% | 25% | 14% |
| bezoeken van | 17% | 19% | 15% | 21% | 11% | 20% | 15% |
| romans (fictie) lezen | 14% | 15% | 12% | 15% | 19% | 12% | 15% |
| bezoeken van oorlogsmonumenten | 12% | 12% | 10% | 17% | 15% | 17% | 9% |
| Non-fictie boeken lezen | 12% | 14% | 12% | 12% | 13% | 13% | 11% |
| Bezoeken museu tentoonstellingen | 11% | 9% | 10% | 13% | 9% | 11% | 10% |
| radio documentaires luisteren | 10% | 7% | 7% | 16% | 20% | 11% | 9% |
| bezoeken theater musical | 5% | 6% | 5% | 6% | 6% | 5% | 6% |
| bezoeken van archiefinstellingen | 5% | 2% | 4% | 8% | 8% | 6% | 3% |
| opzoeken van informatie via het NIOD | 3% | 3% | 3% | 5% | 6% | 5% | 2% |
| bezoeken van lezingen | 3% | 3% | 1% | 3% | 9% | 3% | 2% |
- Het bekijken van tv-documentaires (44%), het bekijken van films (29%) en het opzoeken van informatie via internet (19%) zijn de bronnen die het vaakst worden door het MAX Opinie Panel worden gebruikt om informatie over de Tweede Wereldoorlog te verkrijgen. Het bezoeken van lezingen, archiefinstellingen en het NIOD worden in dit kader het minst vaak gedaan.
- Vrouwen lezen aantoonbaar vaker romans over de oorlog dan mannen, terwijl mannen aantoonbaar vaker films kijken, informatie opzoeken via internet en historische plekken en/of oorlogsmonumenten bezoeken.
Bevrijdingsdag & Vrijheid:
- 70% van het MAX Opinie Panel vindt het (zeer) belangrijk om Bevrijdingsdag te vieren. 69% van de Nederlanders vindt het vieren van Bevrijdingsdag wat henzelf betreft belangrijk, blijkt uit het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2011. Het draagvlak voor Bevrijdingsdag is dus hoog.
- Het bezoeken van een festival of evenement op 5 mei om zo Bevrijdingsdag te vieren is niet (meer) weggelegd voor het MAX Opinie Panel. 61% verwacht die op 5 mei niet te gaan doen. Dit geldt met name voor 80+ jarigen: 75%. Slechts 17% verwacht wel op 5 mei aanstaande een festival of evenement te gaan bezoeken.
- Bij 48% van het MAX Opinie Panel wordt op Bevrijdingsdag de vlag gehesen. Bij 50% van het panel vindt dit niet plaats.
- Het vieren van Bevrijdingsdag is volgens het MAX Opinie Panel vooral (zeer) belangrijk voor de volgende groepen:
- Degenen die zelf WO II hebben meegemaakt of dierbaren in WO II hebben verloren: 90% (Nationaal Vrijheids Onderzoek 2011: 94%)
- Degenen die zelf een oorlog, welke oorlog dan ook, hebben meegemaakt of dierbaren in een oorlog hebben verloren: 88% (Nationaal Vrijheids Onderzoek 2011: 90%)
- Ouderen: 82%
- 50% van het MAX Opinie Panel verwacht dat Bevrijdingsdag, zoals we die tot nu toe herdenken, vieren en beleven, niet langer dan 50 jaar zal blijven bestaan in Nederland. 28% verwacht dat Bevrijdingsdag langer dan 50 jaar zal blijven bestaan. Opvallend is dat vooral 50-60 jarigen, 80+ jarigen en vrouwen verwachten dat de huidige viering van Bevrijdingsdag langer zal blijven bestaan dan andere groepen.
- 59% van het MAX Opinie Panel vindt zowel Bevrijdingsdag als Dodenherdenking even belangrijk om bewust bij stil te staan. 28% vindt Dodenherdenking belangrijker en 6% vindt Bevrijdingsdag belangrijker.
- 68% van het MAX Opinie Panel weet dat 5 mei ook de Dag van de Vrijheid is. 31% van het panel was hier niet van op de hoogte.
- 46% van het Panel is van mening dat op 5 mei zowel de bevrijding/het einde van de Tweede Wereldoorlog als het leven in vrijheid wordt gevierd. 33% van het panel vindt dat op 5 mei vooral de bevrijding/het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt gevierd: hoe ouder men is hoe hoger dit percentage wordt. 19% van het panel vindt dat op 5 mei vooral het leven in vrijheid wordt gevierd: hoe ouder men is hoe lager dit percentage wordt.
- Op de vraag waar op den duur op 5 mei meer de nadruk op moeten worden gelegd, is 51% van het panel, vooral vrouwen (54%), van mening dat zowel Bevrijdingsdag als de Dag van de Vrijheid benadrukt moet blijven worden. 30% van het panel is van mening dat op den duur op 5 mei de nadruk moet komen te liggen op de Dag van de Vrijheid. 14% van het panel is van mening dat op 5 mei de nadruk moet blijven liggen op Bevrijdingsdag, vooral volgens 80+ jarigen (23%) als mannen (17%).
Stellingen
| Stelling | % mee eens | ||||||
| Totaal | 50-60 jaar | 60-70 jaar | 70-80 jaar | 80+ jaar | man | vrouw | |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is een dag waarop je erbij stilstaat, dat vrijheid niet vanzelfsprekend is | 90% | 89% | 90% | 92% | 95% | 88% | 92% |
| Het is belangrijk om op 4 mei de oorlogsslachtoffers te blijven herdenken | 89% | 85% | 88% | 92% | 92% | 88% | 90% |
| Het is belangrijk om op 5 mei stil te staan bij verworvenheden als vrijheid, democratie en mensenrechten | 88% | 87% | 88% | 87% | 95% | 84% | 90% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is stilstaan bij respect en verdraagzaamheid | 85% | 87% | 85% | 86% | 86% | 81% | 88% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is een dag om stil te staan bij WO II | 81% | 79% | 79% | 85% | 86% | 79% | 82% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei blijft actueel zolang er oorlog en onderdrukking bestaan | 80% | 79% | 79% | 80% | 85% | 76% | 82% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is stilstaan bij grondrechten, mensenrechten en democratie | 78% | 77% | 77% | 82% | 80% | 76% | 80% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is een dag om feest te vieren | 74% | 71% | 74% | 76% | 81% | 72% | 76% |
| Het is belangrijk om op 5 mei de bevrijding van Nederland en voormalig Nederlands-Indië te blijven vieren | 74% | 71% | 72% | 76% | 86% | 72% | 75% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei is een dag waarop je je solidair voelt met mensen die nu niet in vrijheid leven | 73% | 73% | 73% | 75% | 78% | 69% | 77% |
| Het vieren van Bevrijdingsdag in Nederland zal op den duur verdwijnen | 37% | 33% | 38% | 40% | 26% | 42% | 33% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei heeft steeds minder betekenis naarmate WO II verder achter ons ligt | 36% | 36% | 39% | 33% | 33% | 37% | 36% |
| Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn/haar eigen vrijheid | 35% | 27% | 35% | 37% | 51% | 42% | 29% |
| De tijd is gekomen om Bevrijdingsdag om te dopen tot de Dag van de Vrijheid | 35% | 35% | 35% | 36% | 19% | 34% | 35% |
| In Nederland is de vrijheid wel af | 23% | 21% | 24% | 23% | 28% | 26% | 21% |
| De jaarlijkse viering van 5 mei zegt me helemaal niets | 6% | 7% | 6% | 4% | 6% | 6% | 6% |
© MAX